“Замкавая сцяна. Ліда”, Аляксандар Буйкевіч

Мастак адлюстраваў паўночна-ўсходні вугал Лідскага замка з боку замкавага двара з вежай, баявымі галерэямі і байніцамі рознай формы. У вежы адчынены дзверы, якія быццам запрашаюць наведаць старажытны кастэль*. З левага боку можна ўбачыць драўляны навес (фрагмент). Паўночна-ўсходняя вежа (XV ст.) мела выгляд крыху перакошанага рознабаковага чатырохвугольніка і была прыбудавана да замкавых муроў без перавязкі. Таўшчыня … Read more

“Верабейкі” Валянціна Таўлая

6 верасня 2025 года горад Ліда ўрачыста адсвяткаваў Дзень беларускага пісьменства. Падчас шматлікіх мерапрыемстваў, якія праходзілі ў рамках святочнай праграмы, адбылося адкрыццё манументальна-дэкаратыўнай скульптуры – інклюзіўнага арт-аб’екта “Верабейкі”. Аўтарам з’яўляецца вядомы лідскі скульптар Рычард Груша. Ён, між іншым, і аўтар мемарыяльнай дошкі, якую адкрылі 8 лютага 2014 года да 100-годдзя з дня нараджэння грамадска-палітычнага дзеяча, … Read more

“Лідскі замак”, Уладзімір Кіркевіч

Мастак Уладзімір Кіркевіч адлюстраваў Лідскі замак у час рэстаўрацыі. Можна ўбачыць паўночна-ўсходні вугал замка. Ён яшчэ без вежы. Выгляд з боку гасцініцы “Ліда”. На дальнім плане – сучасныя шматпавярховыя дамы і вышынны гмах інтэрната для будаўнікоў. У 1953 годзе Лідскі замак увайшоў у спіс помнікаў архітэктуры рэспублікі, якія былі ўзяты пад дзяржаўную ахову. Калі ў … Read more

Матрона Канстанцінаўна Наказных

Матрона Канстанцінаўна Наказных (17.08.1923 – 03.08.1944), лідская падпольшчыца Матрона Наказных нарадзілася 17 жніўня 1923 г. у сяле Чарнігаўка Архарынскага раёна Амурскай вобласці ў сялянскай сям’і. Матронай назвалі ў гонар манашкі, якая некалькі месяцаў жыла ля Наказных. Уступіла ў 1938 г. у камсамол. Сям’я Наказных была вялікай. Усе разам яны жылі ў бацькоў бацькі – Канстанціна Пятровіча: … Read more

Вароты Лідскага замка

Паважаныя аматары гісторыі! Як жа абараняцца жыхарам замка, калі вораг грукае таранам у вароты? Калі каменныя сцены былі тоўстыя і высокія і іх парушыць не так лёгка, то вароты заставаліся самым слабым месцам. З часоў “варварскіх каралеўстваў” і да самага пачатку класічнага Сярэднявечча, замкавыя вароты амаль не памяняліся. Бо іх немагчыма было сабраць з камення … Read more

Марыя Іванаўна Кастраміна

Марыя Іванаўна Кастраміна (1923–1943) – удзельніца камсамольска-маладзёжнага падполля ў Лідзе ў гады Вялікай Айчыннай вайны. З успамінаў маці Марыі Кастраміной: “Наша Марыя нарадзілася 25 красавіка 1923 г. на станцыі Леў Талсты. Яна расла смелай і вясёлай дзяўчынкай. Была сярэдняга росту, прыгожая. Куды б яна не ішла, і старыя і малыя заўсёды ёю любаваліся.. Марыя вельмі … Read more

Бурапенны шлях пісьменніцы-рэвалюцыянеркі з Лідскага павета

(Да 150-годдзя з дня нараджэння Алаізы Пашкевіч – Цёткі)  (З праекта «Песняркі Прынёманскага краю», прысвечанага Году беларускай жанчыны) Лідчына – край паэтычны! Хто толькі не спыняўся на гэтай тэрыторыі! Лідская зямля – гэта калыска вядомых майстроў прыгожага беларускага пісьменства! Іх творы распаўсюджваюцца за межамі краінамі, бо яны з’яўляюцца ўзорам нацыянальнай беларускай літаратуры! Такім прадстаўніком з’яўляецца … Read more

Святаянскія зёлкі

Старажытнае свята Купалле па каталіцкім календары адзначаецца з 23 на 24 чэрвеня, па праваслаўным – у ноч з 6 на 7 ліпеня. Адзначаецца Купалле і на Лідчыне. Праўда, з-за моцнага ўплыву каталіцызму гэтае свята ў нашым рэгіёне трывала злілося з днём Святога Яна Хрысціцеля. Трэба зазначыць, што сёння гэта не проста рэканструкцыя даўнішніх традыцый, а … Read more

“Лідскі замак”, Васіль Зянько

Вашай увазе – мастацкі вобраз Лідскага замка ў незвычайным фармаце ад беларускага мастака Васіля Зянько. На жывапісна-рэльефнай паверхні палатна размешчана выява Лідскага замка і гістарычная даведка*, перакладзеная на шрыфт Брайля. Аўтар выкарыстоўвае натуральную каляровую гаму, акцэнтуе ўвагу гледача на гарманічнай маляўнічай кампазіцыі,  да якой можна дакранацца рукамі. Мэта – даць магчымасць людзям невідушчым ці са … Read more

Сцены і падмурак Лідскага замка

Лідскі замак у плане ўяўляе няправільны чатырохкутнік і процілеглыя яго сцены не паралельныя адна адной. Паводле археалагічных раскопак 1977 г. пад кіраўніцтвам Трусава А. А. устаноўлена, што больш за ўсе захавалася паўднёвая сцяна замка, да вышыні 13 м. Гэта адзіная сцяна, на якой захаваліся рэшткі першапачатковага пояса байніц. Яна мае запасны выхад з замка, які … Read more