“Лідскі замак”, Васіль Зянько

Вашай увазе – мастацкі вобраз Лідскага замка ў незвычайным фармаце ад беларускага мастака Васіля Зянько. На жывапісна-рэльефнай паверхні палатна размешчана выява Лідскага замка і гістарычная даведка*, перакладзеная на шрыфт Брайля. Аўтар выкарыстоўвае натуральную каляровую гаму, акцэнтуе ўвагу гледача на гарманічнай маляўнічай кампазіцыі,  да якой можна дакранацца рукамі. Мэта – даць магчымасць людзям невідушчым ці са … Read more

Сцены і падмурак Лідскага замка

Лідскі замак у плане ўяўляе няправільны чатырохкутнік і процілеглыя яго сцены не паралельныя адна адной. Паводле археалагічных раскопак 1977 г. пад кіраўніцтвам Трусава А. А. устаноўлена, што больш за ўсе захавалася паўднёвая сцяна замка, да вышыні 13 м. Гэта адзіная сцяна, на якой захаваліся рэшткі першапачатковага пояса байніц. Яна мае запасны выхад з замка, які … Read more

Цімашэнка (Калачова) Людміла Дзмітрыеўна

Цімашэнка (Калачова) Людміла Дзмітрыеўна – агентурная разведчыца атрада імя Варашылава. Нарадзілася ў 1923 г. у г. Невеле Пскоўскай вобласці. Скончыла 9 класаў школы № 1 Невеля. Па ўспамінах Л. Цімашэнка: «Пасля заканчэння школы я паступіла вучыцца на гідраметэралагічныя курсы ў Мінску пры ўпраўленні Гідраметэралагічнай службы. Пасля заканчэння курсаў была накіравана ў г. Ліду. Па прыбыцці … Read more

Кош

Што гэта за хата, што кругом свеціцца? Правільна! Кошык (кош, карзіна, кашолка, саж). У гаспадарцы нашых продкаў плецены кошык быў адным з самых галоўных і ўніверсальных прадметаў. Без яго немагчыма было ўявіць штодзённае жыццё беларускага селяніна. Для вырабу выкарыстоўвалі самы розны матэрыял: лыка, бяросту, кару ляшчыны, корань сасны ці ядлоўцу, балотныя расліны. Але самым распаўсюджаным … Read more

Пад белым яварам зямлячкі

(Да 110-годдзя з дня нараджэння Ніны Тарас) (З праекта «Песняркі Прынёманскага краю», прысвечанага Году беларускай жанчыны) Заходняя частка Беларусі – гэта тэрыторыя, якая насычана лёсамі тых людзей, чые жыццёвыя дарогі мелі пакручасты шлях. Сярод такіх прадстаўнікоў можна выдзеліць беларускую паэтэсу Ніну Тарас. Яе творчая, грамадская дзейнасць непарыўна злучана з горадам Лідай. У Доме Валянціна Таўлая … Read more

ПРА ТОЕ, ЯК АДЗІН ЧАЛАВЕК МАЛЯВАЎ СВАЮ КАХАНУЮ НА СТАРОНКАХ БІБЛІІ

Жыў у часы Рэнесансу вялікі асветнік з Полацка – Францыск Скарына. Першадрукар, доктар медыцыны, мастацтва, філасофіі і права. Але нават такія тытаны не ўцякаюць ад кахання. Доўгі час біяграфія Скарыны хавала ад даследчыкаў адно імя – Маргарыта. Яна была жонкай Юрыя Адверніка, віленскага купца і сябра Скарыны. Менавіта Юрый разам з іншымі мецэнатамі даў грошы … Read more

БІРУТЭ – НЕВЫЧЭРПНАЕ КАХАННЕ ДАВІДА ГАРАДЗЕНКСКАГА

Паміраючы ад чумы, пскоўскі князь Даўмонт пакінуў малодшаму сыну Давіду тры запаветы: не здраджваць тым, каму кляўся ў вернасці, ніколі не мірыцца і не братацца з крыжакамі, памятаць, што ў кожнага чалавека павінна быць радзіма. Ён пажадаў, каб сын вярнуўся на зямлю продкаў – у Нальшаны, якія ўваходзілі тады ў склад Вялікага княства Літоўскага. Пахаваўшы … Read more

КАРАЛЕВА БОНА СФОРЦА

У італьянскім горадзе Бары, у саборы Свяціцеля Мікалая, спачывае пад багатым надмагіллем жанчына, чыё імя ахутана таямніцамі. Прыгажуня, клапатлівая маці, злейшая свякроў і мудры кіраўнік – усё гэта каралева Бона Сфорца. Нарадзілася яна ў 1494 годзе ў сям’і міланскага герцага і дачкі неапалітанскага караля. Яе род быў звязаны з кланамі Медычы і Борджыа – алігархамі, … Read more

ПРА СОФ’Ю ГАЛЬШАНСКУЮ, РЭЎНАСЦЬ І ВЕРНАСЦЬ

Калі кароль Ягайла, стары ўдавец, што перажыў трох сваіх жонак, прыехаў у Друцкі замак, сэрца яго зачапіла маладая князёўна Соф’я Гальшанская – адна з пляменніц князя Сямёна Друцкага. Кароль быў зачараваны хутчэй пяшчотнай свежасцю маладосці князёўны Гальшанскай. Побач з ёю хацеў забыць Ягайла пра свае гады і хваробы, адпачыць душой. Але Сямён Друцкі заявіў: старэйшая … Read more

ПРА КНЯЗЁЎНУ І КОНЮХА

Даўно гэта было, калі ў Вялікім Княстве Літоўскім правілі браты Альгерд і Кейстут. Старэйшы, Альгерд, меў дванаццаць сыноў і шэсць дачок, а Кейстут – сем сыноў і чатыры дачкі. Больш за ўсіх Альгерд любіў сына Ягайлу, а Кейстут – Вітаўта. І паабяцалі браты, што калі адзін памрэ, другі падзеліць уладу з яго любімым сынам. Памёр … Read more