г.Лiда, вул.Перамогi 37а
lixmuseum@mail.ru

  • Русский
  • Беларуская мова
  • English
  • / Ложак

    Ложак

    Ложак – дзіўнае вынаходніцтва!

    У розныя перыяды, матэрыялы, з якіх спальнае месца чалавек сабе «рабіў» мяняліся, але ўсе без выключэння тыпы спальных месцаў выкарыстоўваюцца і сёння! Успомнім разам: гамак, тапчаны, ложкі драўляныя з балдахінамі і сціплыя, кованые ручной працы і металічныя самых простых канструкцый. Наша песня сёння … пра ложак)))

    Ложкамі называюць металічныя разборныя канструкцыі з панцырнымі ці спружыннымі сеткамі, якія масава выпускаліся ў часы СССР. Ложкамі абстаўляліся бальніцы, інтэрнаты, казармы, часам піянерскія лагеры і нават дамы адпачынку. За адсутнасцю іншай мэблі ложкі набываліся і для выкарыстання дома. Вялізныя высокія цяжкія жалезныя ложкі. Іх упрыгожвалі ў кватэры абавязкова подзорамі (гэта такія ручной працы карункі па нізе) і кучай падушак, якія складалі стосікам, а зверху ставілі падушку на рабро або на куток, і пакрывалі накідкай карункавай або цюлевай.

    Спружыны матраца размешчаны ўздоўж рамы і ў падоўжаным кірунку мацуюцца наступным чынам: «у галовах» – да адной траверсы, а «ў нагах» – да двух, якія размяшчаюцца адзін ад аднаго сантыметраў на дваццаць. З-за гэтага зазору ў нагах частка даўжыні матраца знікае марна.

    Гэта недахоп канструктыўны, а эксплуатацыйны у тым, што спружыны расцягваюцца і сетка правісае. І калі на новым ложку спаць вельмі зручна, то на старым нязручна і шкодна. Кровазварот пры выгнутым становішчы цела парушаецца. Каб неяк кампенсаваць правісання сеткі, даводзіцца класці на ложак тоўсты ватовы цюфяк, але гэта не вельмі дапамагае. Трэба перыядычна нацягваць спружыны, што даволі клапотна.Панцырныя сетка – вялікае вынаходства 19 стагоддзя. Да сярэдзіны 20 стагоддзя практычна ва ўсіх дамах з’явіліся катастрафічна шкодныя для пазваночніка сеткі, якія мелі здольнасць расцягвацца і рыпаць, не пакідаючы шанцаў ні асабістаму жыццю сваіх уладальнікаў, ні здароўю іх пазваночніка. На практыцы панцырная сетка катэгарычна забароненая да ўжывання ў канцы XX стагоддзя. Чаму, як вы думаеце? Скрыўленне пазваночніка. Такая сістэма правісання цела проста губіць здароўе. І калі вы паспрабуеце прадаць дзе-небудзь у свеце ложак з панцырнай сеткай, яна не пройдзе па медыцынскіх параметрах. Але яна была шырока папулярнай. Была патрэба ў танным, стандартным ложку, а сетку з спружын вырабіць стала лёгка. «Камфортная шырыня» – нейкая колькасць цел людей))) Такім чынам, 90 см. Наступны памер – 120 см.

    Асобнае слова пра шышачкі на ложку. Гэтакія здымныя дэталі рознай велічыні і канфігурацыі. Прыдуманыя яны былі для таго, каб упрыгожваць спінкі жалезных ложкаў. Колькі яны прыносілі радасці! Радасці, калі іх цішком можна было выкруціць і потым вымяняць на нешта вартае. Каштавалі шышачкі капейкі. Таму мы не моцна перажывалі. Вымова і лаянка ад бацькоў атрымлівалі па поўнай праграме … Мы імі хваліліся адзін перад адным, мяняліся. Шанаваліся бляск, колер і велічыня.

    Для тых, хто не ведае пра што я тлумачу – подборачка «шышачных ілюстрацый.»

    Але прыйшоў час, калі ложкі з панцырнай сеткай паступова перавандравалі з кватэр на звалкі. Не адно пакаленне піянераў выканала імі план па зборы металалому.

    Жалезны ложак з панцырнай сеткай вядомы многім з нас дзяцінства. Гадоў 30 таму такі ​​ложак можна было знайсці практычна ў кожным доме.

    Гэта былі двухспальныя, паўтарачныя або аднаспальные ложкі. Яны стаялі як у дзіцячым пакоі, так і ў спальні бацькоў.

    Агульнавядомым дзіцячым свавольствам тых, хто нарадзіўся ў 60-я, былі скачкі на гэтым самым ложку, ды яшчэ і спаборніцтвы: хто скокне так, каб горка падушак разам зляцела на падлогу! Вось дзеля такога свавольства мы гатовыя былі зносіць потым лаянку нашых мам і бабуль, якія з такой любоўю гэтую горку падушак выкладвалі)))

    Але з тых часоў тэхналогіі вытворчасці мэблі сталі больш складанымі і ложкі з панцырных сетак практычна выйшлі з ужытку, не карыстаюцца асаблівым поспехам у пакупніка. Але, не гледзячы на ​​гэта, іх усё яшчэ можна сустрэць у такіх установах, як:

    • ваенныя часткі;
    • летнія лагеры;
    • часам бальніцы;
    • школы-інтэрнаты;
    • інтэрнаты і г.д.


    Знойдзена мною ў сусветнай павуціне паведамленне, у якім нас і па гэты дзень запэўніваюць …

    Перавагі панцырных ложкаў

    • Трываласць. Такі ложак здольны вытрымаць вялікія нагрузкі, а гэта важна там, дзе спальныя месцы выкарыстоўваюцца пастаянна, напрыклад, у бальніцах, інтэрнатах, казармах і г.д.
    • Эканамічнасць. Як ужо гаварылася, цана на ложак з панцырнай сеткай цалкам даступная.• Вялікі тэрмін эксплуатацыі, які складае не менш за пятнаццаць гадоў. Гэта значыць, што пры куплі панцырных ложкаў у любую ўстанову, неабходнасць у куплі новых спальных месцаў кожны год ці кожныя пяць гадоў выключаецца.• Гігіенічнасць. Металічныя ложкі выключаюць з’яўленне насякомых, якія часта заводзяцца ў ложках драўляных. Акрамя таго, яны не так хутка назапашваюць пыл. Што тычыцца чысткі, яны даволі лёгка мыюцца і чысцяцца з дапамогай самых прымітыўных мыйных сродкаў.• Надзейнасць. Ложак з металу з’яўляецца аднымі з самых трывалых і надзейных, што практычна выключае магчымасць паломкі.• І ні слова пра шкоду здароўя !!!

    Як ні дзіўна, але і сучасныя канструктары мэблевай вытворчасці пра «жалезны ложак» памятаюць!

    Перагледзеўшы прапановы вытворцаў нават нашай краіны, бачу «песню пра ўсё той жа ложак» на новы лад:

    З прайс-ліста прадпрыемства N … Ложкі з металу адрозніваюцца надзейнасцю і трываласцю. Металічная мэбля служыць доўгія гады без пагаршэння эксплуатацыйных характарыстык. Ложак металічны пакрыты ахоўнай палімернай фарбай, што забяспечвае захаванне эстэтычнага выгляду прадукцыі. Заказчык можа выбраць сам па міжнароднай раскладцы PAl, пры гэтым кошт ложка не зменіцца. Для зборкі ложкаў не трэба быць спецыялістам, яны лёгка збіраюцца без выкарыстання дадатковага інструмента. Ложкі металічныя аднаспальные прызначаныя для бытавых і грамадскіх памяшканняў. Ужываецца для камплектацыі розных сфер: інтэрнатаў, санаторыяў, дамоў адпачынку, здраўніц, бальніц, інтэрнатаў, воінскіх казармаў і т д. Магчыма 4 віды напаўнення каркаса: «рэйка», сеткі: «квадратнае звяно», «сварная», «зіг-заг ». Памер спальнага месца 840 х 1900 мм. Акрамя таго металічная канструкцыя абсалютна пажарабяспечная, не схільная гніенню, рассыханию, дзеяння грыбкоў і не спрыяюць размнажэнню бактэрый або мікробаў … »

    Тым не менш, яны не зніклі. Як гаворыцца, новае – гэта добра забытае старое! Старыя «ложкі» (асабліва яркія асобнікі) сёння пабывалі ў рэстаўратараў і зноў у кватэрах знатакоў асобных стыляў дызайну! Прыгледзіцеся – гэта ж ён … з шышачкі, варта як ні ў чым не бывала ў інтэр’еры)))

    «Забітыя асобнікі» наш практычны народ не аддаў піянерам, а прыстасаваў на вуліцы)))

    У кожнага ёсць яшчэ шанец калі-небудзь паспаць на такім ложку. Асабіста мне давялося на такім ложку спаць, г.зн. пакутаваць у правінцыйнай гасцініцы ў 2015 годзе …

    А яшчэ ў Вас ёсць шанец убачыць дзіцячы і дарослы «ложак» на нашай выставе «Хрушчоўцы 60-х».

    Дзіцячы жалезны ложак я знайшла на гарышчы свайго дома; на ім, верагодна, спалі дзеці ранейшых гаспадароў. Яго атрымалася ўкамплектаваць цалкам, нават коўдрачка са слонікам … .дзяўчацкае)))


    А вось з дарослым ложкам выйшаў кур’ёз … Аб’ява ў мясцовай газеце … «Музей прыме ў дар жалезны ложак …” вынікаў не прынесла і тады наш дабрак мастак-афарміцель сказаў, што маецца такі ў яго на дачы, вось толькі старэнькая мама ўсё ніяк не хоча расстацца з гэтым спальным месцам. У выніку ложак з яго дачы «прыехаў у музей», а вось мама злавалася яшчэ доўга… Убор для доўгачаканага ложка мы старанна падабралі, цюфяк, коўдру і пасцельныя прыналежнасці 60-х гадоў, а ўжо покрыва і накідкі на падушкі – святочныя, карункавыя.

    Але ў хуткім часе прыйшлося пісаць таблічку-папярэджанне, бо і старэйшы і малодшы хацелі «плюхнуцца» і пагушкацца на ложку з панцарнай сеткай і зноў ляцелі на падлогу падушкі …

    Усё паўтараецца)))

    Для ілюстравання выкарыстаны матэрыялы з фондаў нашага музея, а таксама знойдзеныя на прасторах інтэрнэту. Просьба да неабыякавых да дадзенай тэмы жыхароў нашага горада Ліда: дзяліцеся фотаздымкамі з асабістых архіваў, якія зроблены на фоне інтэр’ераў 60-х гадоў. Скануем і вернем з удзячнасцю!